แนวทางการออกแบบที่พักอาศัยของผู้สูงอายุ ควรเริ่มจากการกำหนดพื้นที่ใช้สอยอย่างชัดเจน เพื่อให้สามารถทำกิจวัตรประจำวันต่าง ๆ ได้อย่างสะดวกปลอดภัย ดูแลง่าย และลดความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ ดังนั้นควรใส่ใจตั้งแต่การเลือกทำเลที่ตั้ง การออกแบบโครงสร้าง การตกแต่งภายใน การจัดวางเฟอร์นิเจอร์ และการเลือกสรรรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ
ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ต้องการพื้นที่ใช้สอยไม่มากนัก เนื่องจากมีความเสื่อมถอยของร่างกายตามธรรมชาติ เช่น การมองเห็น การได้ยิน การเคลื่อนไหวร่างกาย รวมถึงความไม่สมดุลของฮอร์โมนและอารมณ์ ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิต อย่างไรก็ตาม ถ้ามีที่พักอาศัยเดิมดีอยู่แล้วก็ไม่จำเป็นต้องปรับปรุงบ้านทั้งหลัง เพราะพฤติกรรมการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุ จะคุ้นเคยกับการใช้พื้นที่ซ้ำ ๆ เช่น ห้องครัว ห้องนอน และระเบียงหน้าบ้าน แต่อาจปรับเปลี่ยนเฉพาะพื้นที่ดังกล่าวให้สะดวกสบายเหมาะสมมากขึ้น เพื่อไม่ต้องสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายนัก
พื้นที่ใช้สอยสำหรับผู้สูงอายุที่ควรคำนึงถึง ได้แก่ พื้นบ้านที่ต้องเรียบเสมอกัน ไม่มีการยกพื้นต่างระดับ ส่วนวัสดุปูพื้นก็ต้องไม่ลื่น หรือควรมีผิวหยาบเล็กน้อย เช่น ไม้ พรม และกระเบื้องที่มีผิวสัมผัสไม่เรียบ เพื่อเลี่ยงอุบัติเหตุ รวมถึงควรมีแสงสว่างเพียงพอต่อการมองเห็น โดยผู้สูงอายุมักใช้เวลากับการนั่งมากกว่าการทำกิจวัตรอื่น ๆ เพราะมักมีปัญหากระดูกและข้อเสื่อม ช่องแสงหรือบานหน้าต่างจึงควรอยู่สูงจากพื้นไม่มากนัก เพื่อให้แสงเข้าถึงได้พอดี และมองเห็นทิวทัศน์นอกบ้านได้
นอกจากนี้ถ้าพอมีงบประมาณก็ควรทำทางลาดให้รถเข็นขึ้นลงได้เตรียมเผื่อไว้ เช่นเดียวกับส่วนทางเดินที่ต้องมีราวจับเพื่อช่วยพยุงตัว สำหรับเฟอร์นิเจอร์นั้นควรมีเพียงพอดี จัดวางอย่างเป็นระเบียบ ไม่มีส่วนใดยื่นออกมาเกะกะ สีภายในบ้านก็ต้องเน้นใช้เป็นโทนสีที่ดูสว่างสบายตา เนื่องจากมีผลต่อความรู้สึก ช่วยสร้างความสดชื่น เช่นเดียวกับทำเลที่ตั้ง ซึ่งถ้ามองหาบ้านใหม่ก็ต้องเลือกที่ไม่ไกลชุมชน ใกล้กับบ้านญาติพี่น้องและสถานพยาบาล เพื่อการเดินทางที่สะดวก
ตำแหน่งของห้องต่าง ๆ ก็สำคัญ ห้องของผู้สูงอายุควรตั้งอยู่ชั้นล่าง มีขนาดพอเหมาะ มีช่องรับแสงทางทิศตะวันออก เพื่อรับแสงยามเช้า ช่วยให้ผู้สูงอายุรับรู้การเปลี่ยนแปลงของช่วงเวลา และรู้สึกกระปรี้กระเปร่ามากขึ้น นอกจากนี้การตกแต่งตลอดจนการเลือกอุปกรณ์ใช้สอยต่าง ๆ ควรสอดคล้องกับการใช้ชีวิต ไม่ควรมีมากจนเกินไป และสามารถเข้าถึงห้องน้ำได้ง่าย ซึ่งห้องน้ำต้องแยกระหว่างส่วนเปียกและส่วนแห้งเพื่อกันการลื่นไถล นอกจากนี้ก็อาจทำหิ้งพระเล็ก ๆ ไว้ เพื่อให้ท่านได้ใช้งานสะดวก ซึ่งจะส่งผลดีต่อสุขภาพจิต และสุขภาพกายด้วย
(ผู้อ่านต้องไม่สนับสนุนหรือใช้บริการรีสอร์ทที่สร้างรุกล้ำที่สาธารณะหรือวนอุทยานแห่งชาติของนายทุนที่ชอบทำผิด ถ้าอยากเห็นตัวอย่างรีสอร์ทที่สร้างผิดรุกล้ำลองหาดูได้ในนิตยสารบ้านในฝัน).
Via @เดลินิวส์
